preloader

در حال بارگذاری

در محصولات

    در آموزش ها

      در خدمات

        در سایر قسمتها

          انتخاب تجهیزات برقی ضد انفجار در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی (قسمت دوم)

          ( امتیاز: 5 از 5، مشارکت کنندگان: 2 رای )
          explosion proof enclosures

          انتخاب تجهیزات برقی ضد انفجار در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی (قسمت دوم)

          مثال ها

          با توجه به توضیحات مقاله ی قبلی، اگر بدنه دستگاهی IP 31 علامت گذاری شده باشد، درجه حفاظت دستگاه به منظور جلوگیری از ورود اجسام خارجی به داخل آن در حد 3 و درجه حفاظت همان دستگاه جهت جلوگیری از ورود آب به داخل آن در حد یک است.

          طبق تعریف IEC عدد 3 یعنی بدنه دستگاه الکتریکی به طریقی ساخته شده است که از ورود اجسامی با بزرگی بیش از 2.5 میلیمتر به داخل آن جلوگیری می کند، و عدد یک بدین معنی است که قطرات آب به صورت چکه های عمودی در روی بدنه دستگاه مورد نظر، در عملکرد آن خللی ایجاد نخواهد کرد.

          بدنه دستگاهی که با IP 3X مشخص شده باشد در مقابل ورود ذرات بزرگتر از 2.5 میلیمتر حفاظت شده، ولی هیچگونه حفاظتی جهت جلوگیری از ورود آب به داخل آن ندارد.
          در صورتیکه دستگاهی با IP 31D علامت گذاری شده باشد کلیه خواصی را که برای IP 31 تعریف شده دارا خواهد بود، به علاوه اینکه اگر تکه سیمی به طول 10 سانتیمتر و قطر یک میلیمتر از درون سوراخهای بدنه به داخل آن رانده شود، به قطعات برق دار و یا متحرک برخورد نخواهد داشت.

          در صورتیکه بر حسب شرایط عملیاتی یک صنعت، در نظر است بدنه دستگاهی به گونه ای باشد که گرد و غبار به میزان نامطلوب به داخل دستگاه نفوذ نکند و همچنین بارش باران و یا پاشیدن آب از زوایای مختلف خللی در عملکرد آن بوجود نیاورد، در این صورت درجه حفاظت دستگاه می باید IP 54 تعیین گردد، که در اینجا عدد اول که 5 انتخاب شده و عدد دوم که 4 انتخاب شده تمام خواص مورد نظر را دقیقا مشخص نموده و حتی طریقه آزمایش دستگاه را در جهت حصول اطمینان از خواص فوق نیز معین می نماید.

          درجه حفاظت بدنه دستگاهی که IP 21 CS علامت گذاری شده است بدین قرار است.

          • عدد دو یعنی ذرات بزرگتر از 12.5 میلیمتر به داخل دستگاه نفوذ نمی کند.
          • عدد یک یعنی چکه های عمودی آب بر روی دستگاه آسیبی به آن واد نمی کند.
          • حرف C یعنی آچار یا میله 10 سانتیمتری به قطر 2.5 میلیمتر در صورتیکه به داخل دستگاه راه یابد به قطعات برق دار و یا متحرک برخورد نمی کند.
          • حرف S یعنی درجه حفاظت دستگاه مورد نظر در مقابل ورود آب به داخل آن هنگامی آزمایش شده که دستگاه خاموش بوده است.

          این سیستم نام گذاری و علامت گذاری بدنه تجهیزات الکتریکی در نشریه IEC 529 به تفصیل توضیح داده شدهاست.

          بدنه های تجهیزات الکتریکی در صنایع هیدروکربنی

          همانگونه که قبلا توضیح داده شد، سیستم پیشنهادی سازمان IEC انواع بدنه های تجهیزات الکتریکی را مشخص نموده است. انتخاب بدنه مناسب برای کاربردهای مختلف، وظیفه مهندس طراح خواهد بود که با توجه به امکانات بازار صنعتی و فضای عملیاتی هر صنعت صورت می پذیرد.

          بدنه تجهیزاتی که در صنایع هیدروکربنی بکار می روند با اینکه از نظر مقاوم بودن در مقابل خطرات انفجار و آتش سوزی می باید دارای ویژگی های خاصی باشند که بعدا مورد بررسی قرار می گیرد، ولی از نقطه نظر درجه حفاظت در مقابل ورود اجسام خارجی و یا آب، تفاوتی با سایر صنایع نخواهند داشت و در نتیجه بر حسب محل استقرار تجهیزات، دستگاه مورد نظر مناسب محیط عملیاتی هر کارخانه برگزیده می شود.

          به منظور یکنواخت کردن تجهیزات از نقطه نظر عملیات، تعمیرات و نگهداری، قطعات یدکی، جابجایی و غیره ضروری است در مورد درجه حفاظت ادوات الکتریکی تصمیم یکنواخت برای پروژه ها و یا تاسیسات مختلف اتخاذ گردد. در این راستا پیشنهادات زیر برای ادوات مختلف مورد بررسی قرار می گیرد.

          موتورها

          درجه حفاظت موتورهای الکتریکی که در فضای باز نصب می شوند باید به گونه ای باشد  که از ورود گرد و خاک به حد نامطلوب و همچنین از ورود آب به داخل موتور هنگام بارندگی و یا شستشوی محوطه جلوگیری کند.

          بنابراین درجه حفاظت IP 54 برای موتورهای نصب شده  در فضای باز انتخاب مطلوبی است. اینگونه موتورها وقتی در فضای باز ولی در میان سایر تاسیسات صنعتی به گونه ای نصب می شوند که مستقیما در معرض آفتاب و برف و باران نیستند درجه حفاظت IP 54 کفایت می کند. در صورتیکه موتور در معرض تابش مستقیم آفتاب یا بارش باران قرار دارد، ارجح است پوششی مانند سایه بان در بالای موتور منظور گردد.

          سازمان IEC چنین حفاظتی را WEATHER PROTECTED نامیده که با حرف W مشخص می شود. بنابراین درجه حفاظت موتورهایی که در فضای باز و در معرض آفتاب و باران هستند IP 54W خواهد بود.

          برای فضاهای بسته که تاحدی از ورود گرد وخاک جلوگیری میشود، در صورتیکه فضا از نظر وجود هیدروکربن ایمن باشد می توان موتورهای با درجه حفاظت IP 44 استفاده نمود.

          موتورهایی که در تاسیسات دریایی مثلا سکوهای تولید نفت نصب می شوند باید در مقابل ورود آب به داخل بدنه مقاومت بیشتری داشته باشند. به همین لحاظ درجه حفاظت موتورهای تاسیسات دریایی حداقل IP 55 و ترجیحا IP 56 توصیه می شود.

          درجه حفاظت جعبه اتصال کابل ها به موتور در مقابل نفوذ آب معمولا یک درجه بیشتر از درجه حفاظت موتور انتخاب میشود. بنابراین برای موتورهای با بدنه IP 54 جعبه اتصال کابل ها IP 55 و برای موتورهای با بدنه IP 55 جعبه اتصال کابلها IP 56 پیشنهاد می گردد. برای اطلاعات بیشتر در مورد انتخاب بدنه به نشریه IEC 34-5 مراجعه شود.

          تابلوها برق

          تابلوها برق، در صنایع هیدروکربنی به طور اعم در داخل پست های برق نصب میشوند. در نتیجه از نقطه نظر ورود اجسام خارجی و آب به داخل آنها نیاز به درجه حفاظت بالا نخواهد بود.

          بنابراین درجه حفاظت تابلوهای برق جهت نصب در داخل پست های برق یا اتاقهای کنترل حداقل IP 31 و ترجیحا IP 41 توصیه می شود. برای تابلوهای فرعی از قبیل تابلوهای روشنایی که در داخل ساختمان ها نصب می شوند درجه حفاظت IP 21 کافی می باشد. در صورتیکه تابلوهای برق در فضای باز صنعتی و در معرض باد و باران نصب میگردند، درجه حفاظت بدنه آنها می بایت از نوع IP 65 انتخاب شود.

          برای اطلاعات بیشتر در مورد انتخاب بدنه تابلوهای برقی به نشریه IEC 947-1 مراجعه شود.

          ادوات روشنایی

          ادوات روشنایی برحسب کاربرد آنها در فضای آزاد و یا در محیط های بسته متفاوت می باشد.

          درجه حفاظت ادوات روشنایی که در فضاهای باز عملیاتی بکار می روند حداقل باید IP 54 انتخاب شوند. ادواتی که در فضاهای بسته مانند اتاق کنترل و دفاتر کار استفاده می شوند با توجه به اینکه در معرض گرد و خاک و یا بارش آب نیستند نیاز به درجه حفاظت بالا نخواهند داشت و لهذا IP 20 کفایت می کند.

          جعبه  تقسیم ها و مفصل ها

          جعبه تقسیم ها به طور اعم جعبه هایی هستند که در آنها اتصالات برقی انجام می پذیرد و در نتیجه در مقابل ورود گرد و خاک و آب باید کاملا حفاظت شده باشند. بنابراین درجه حفاظت جعبه تقسیم ها در صورتیکه در فضاهای باز نصب شوند باید IP 65 انتخاب شوند. در فضاهای بسته می توان از جعبه تقسیم های IP 44 استفاده نمود.

          جعبه تقسیم هایی که در تاسیسات دریایی بکار میروند، از نوع بالاترین درجه حفاظت یعنی IP 68 توصیه میشوند. مفصل کابل های زیرزمینی نیز بایستی از نوع بالاترین درجه حفاظت یعنی IP 68 انتخاب گردند.

          آتش سوزی و انفجار

          آتش سوزی و انفجار موقعی به وقوع می پیوندد که سه عامل هوا، ماده قابل اشتعال و انرژی لازم جهت اشتعال موجود باشند.

          در صنایع هیدروکربنی دو عامل هوا و مواد قابل اشتعال به درجات مختلف و انواع مختلف موجود هستند. بنابراین برای وقوع آتش سوزی و یا انفجار فقط عامل سوم یعنی انرژی لازم جهت مشعل کردن مواد موجود در فضا نیاز خواهد بود.

          نیروی برق که بازوی به حرکت در آورنده کلیه صنایع می باشد این عامل سوم را به صورت حرارت و یا جرقه همیشه به همراه دارد.

          بنابراین در انتخاب ادوات و تجهیزات برقی که در تاسیسات هیدروکربنی بکار می روند با توجه به وجود هیدروکربن در محل استقرار دستگاهها و خطر انفجار و آتش سوزی، به علاوه مشخص نمودن آنچه که فوقا به عنوان IP یک دستگاه فقط درجه حفاظت دستگاه را در مقابل ورود اجسام خارجی و آب مشخص می کند.

          خطر آتش سوزی و انفجار در فضای محتوی هیدروکربن را چگونه می توان مهار نمود؟
          پاسخ به این سوال عبارتست از شناخت فضای عملیاتی و انتخاب تجهیزات برقی مناسب.
          بنابراین این اولین اقدام برای مهندس طراح سیستم برق واحدهای هیدروکربنی، شناسایی محوطه یا فضای عملیاتی یک واحد است.

          فضاهای عملیاتی یک واحد هیدروکربنی از نقطه نظر احتمال آتش سوزی و انفجار به درجات مختلفی تقسیم می شوند. در نتیجه نمی توان فضایی را خطرناک و فضای دیگری را ایمن تشخیص داد بلکه ضروری است طبق ضوابط و مقرارتی فضاها را به درجات مختلف طبقه بندی و نامگذاری نمود. نحوه و روش این طبقه بندی در کشورهای مختلف جهان طبق استانداردها و دستورالعمل های مختلف صورت می پذیرد.

          چگونگی طبقه بندی فضاهای صنعتی و انتخاب استانداردهای مطلوب بدین منظور در صنایع هیدروکربنی کشور، و سپس طریقه انتخاب تجهیزات برقی مناسب جهت استفاده در فضاهای مختلف هیدروکربنی، در بخش های بعد به تفصیل مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

          درباره نویسنده

          متولد تیرماه 68 کارشناس فروش تجهیزات ابزار دقیق و کنترل

          پست های منتشر شده: 17 پست

          دیدگاه های این مطلب

          در صورت تمایل شما هم می توانید نظر خود را در مورد انتخاب تجهیزات برقی ضد انفجار در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی (قسمت دوم) کنید.

          دیدگاه خود را بیان کنید:

          جدید ترین محصولات

          7MH4960-4AA01

          SIWAREX WP241

          Producer: SIEMENS
          7MH4960-2AA01

          7MH4960-2AA01

          SIWAREX WP231

          Producer: SIEMENS
          7MH4960-2AA01

          6ES7297-0AX30-0XA0

          Battery Board BB 1297

          Producer: SIEMENS
          6ES7297-0AX30-0XA0

          6ES7274-1XK30-0XA0

          SIM 1274 simulators

          Producer: SIEMENS
          ES XH XA

          6ES7274-1XH30-0XA0

          SIM 1274 simulators

          Producer: SIEMENS
          ES XH XA

          6ES7274-1XF30-0XA0

          SIM 1274 simulators

          Producer: SIEMENS
          6ES7274-1XF30-0XA0

          6ES7274-1XA30-0XA0

          SIM 1274 simulators

          Producer: SIEMENS
          6ES7274-1XA30-0XA0

          6AT8007-1AA10-0AA0

          SIPLUS CMS 1200 SM 1281 Condition Monitoring

          Producer: SIEMENS
          6AT8007-1AA10-0AA0

          6AG1278-4BD32-4XB0

          SIPLUS SM 1278 4xIO-Link Master

          Producer: SIEMENS
          6ES7278-4BD32-0XB0

          6AG1278-4BD32-2XB0

          SIPLUS SM 1278 4xIO-Link Master

          Producer: SIEMENS
          6ES7278-4BD32-0XB0

          6ES7278-4BD32-0XB0

          SM 1278 4xIO-Link Master

          Producer: SIEMENS
          6ES7278-4BD32-0XB0

          6ES7238-5XA32-0XB0

          SM 1238 Energy Meter 480 V AC analog input modules

          Producer: SIEMENS
          6ES7231-5PD32-0XB0

          6ES7231-5PA30-0XB0

          SB 1231 RTD signal board

          Producer: SIEMENS
          6ES7231-5PA30-0XB0

          6ES7231-5PF32-0XB0

          SM 1231 RTD signal module

          Producer: SIEMENS
          6ES7231-5PF32-0XB0

          6ES7231-5PD32-0XB0

          SM 1231 RTD signal module

          Producer: SIEMENS
          6ES7231-5PD32-0XB0